TRUNG ƯƠNG CỤC MIỀN NAM
Di tích Trung ương Cục Miền Nam (1961 – 1962) do Khu Bảo tồn thiên nhiên – Văn hóa Đồng Nai quản lý, nằm tại khu vực xã Phú Lý, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai. Di tích Trung ương Cục miền Nam (1961 1962) đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích cấp Quốc gia, ngày 19/01/2004.
Di tích Trung ương Cục miền Nam (1961 1962) là một chứng tích lịch sử quan trọng gắn liền với những năm tháng đấu tranh anh dũng của dân tộc trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Trong giai đoạn 1961-1962, Trung ương Cục miền Nam đóng vai trò trọng yếu trong việc chỉ đạo phong trào cách mạng miền Nam. Đây là nơi lãnh đạo cao cấp của Đảng, Chính phủ và quân đội Việt Nam đã chỉ huy các chiến lược quan trọng, định hướng và điều phối các hoạt động kháng chiến.
Trung ương Cục miền Nam không chỉ là nơi tập trung bộ máy lãnh đạo, mà còn là trung tâm của các quyết sách chiến lược, điều phối những cuộc tấn công, phá hoại hệ thống quân sự và chính quyền Mỹ – Ngụy. Nơi đây ghi dấu những chiến công oanh liệt, những câu chuyện anh hùng và sự hy sinh cao cả của biết bao chiến sĩ cách mạng.
Năm 2004, thực hiện sự chỉ đạo của Ban Bí thư Trung ương Đảng, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Đồng Nai đã tiến hành trùng tu, tôn tạo di tích Căn cứ Trung ương Cục miền Nam với các hạng mục: Bia tưởng niệm, đền tưởng niệm, đền thờ liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ Mã Đà,… Nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị di tích và thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam nơi đây là địa chỉ đỏ nhằm giáo dục thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.
Khám phá di tích này, không chỉ giúp ta thêm trân trọng lịch sử, mà còn nhắc nhở chúng ta về ý chí quật cường, tình yêu Tổ quốc và lòng kiên trung của những người đã hy sinh vì một Việt Nam tự do, độc lập.
Hình 1: Bia tưởng niệm căn cứ Trung ương Cục miền Nam (1961 – 1962)
Hình 2: Tượng đài chiến sĩ
KHU UỶ MIỀN ĐÔNG NAM BỘ
Di tích Khu ủy miền Đông Nam bộ (1961 – 1967) đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích cấp Quốc gia theo Quyết định số 3744-QĐ/BVHTT, ngày 29/11/1997. Khu di tích hiện nằm trên địa bàn xã Trị An, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai.
Di tích Khu ủy miền Đông Nam bộ (1961 – 1967) là một trong những địa điểm lịch sử quan trọng, chứng kiến những bước ngoặt chiến lược trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Nằm ở vùng đất huyền thoại của miền Đông Nam Bộ, nơi đây từng là trung tâm chỉ đạo của Khu ủy Miền Đông, với vai trò lãnh đạo các phong trào cách mạng tại các tỉnh Nam Bộ.
Trong giai đoạn 1961-1967, Khu ủy Miền Đông Nam Bộ đã tập trung chỉ đạo các cuộc chiến đấu quyết liệt, không ngừng làm suy yếu sức mạnh quân sự của kẻ thù và đồng thời phát triển phong trào kháng chiến trên mọi mặt trận. Đây cũng là thời điểm những chiến dịch lớn như Chiến dịch Hồ Chí Minh, các cuộc tấn công du kích mạnh mẽ của quân và dân miền Đông diễn ra, gây tiếng vang lớn và khẳng định bản lĩnh chiến đấu kiên cường của quân và dân ta.
Di tích Khu ủy Miền Đông Nam Bộ (1961 – 1967) không chỉ là nơi ghi dấu những chiến công vang dội, mà còn là minh chứng sống động về sự sáng suốt của lãnh đạo Đảng và nhân dân trong những năm tháng gian khó. Mỗi ngóc ngách tại di tích này đều gắn liền với những câu chuyện cảm động về lòng yêu nước, sự hy sinh và ý chí quyết thắng.
Ngày nay, di tích đã trở thành một khu di tích lịch sử quốc gia, thu hút đông đảo khách tham quan. Khi đến đây, du khách sẽ được đắm mình trong không gian lịch sử với các hạng mục như: đền tưởng niệm, nhà trưng bày, hội trường, hệ thống địa đạo, giao thông hào, nhà quân y, bếp Hoàng Cầm…..Nơi mà những trận chiến oai hùng và sự lãnh đạo tài ba đã thổi bùng ngọn lửa cách mạng, dẫn đường cho thắng lợi vĩ đại của dân tộc. Đây là điểm đến không thể bỏ qua cho những ai mong muốn tìm hiểu về một thời kỳ hào hùng của lịch sử Việt Nam.
Hình 1: Đền tưởng niệm di tích căn cứ Khu ủy miền Đông Nam Bộ (1961 – 1967)
Hình 2: hiện vật mảnh bom trưng bày tại di tích căn cứ Khu ủy miền Đông Nam Bộ (1961 – 1967)
NHÀ DÀI DÂN TỘC CHƠRO
Nhà dài dân tộc Chơ Ro tại xã Phú Lý, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai là một điểm đến độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa của cộng đồng dân tộc Chơ Ro – Một trong những dân tộc thiểu số lâu đời ở miền Đông Nam Bộ. Nhà dài không chỉ là nơi sinh sống, sinh hoạt của cộng đồng mà còn là biểu tượng cho sự đoàn kết, gắn bó và truyền thống lâu đời của người Chơ Ro.
Với kiến trúc đặc trưng, nhà dài được xây dựng bằng vật liệu tự nhiên như gỗ, tre, nứa, mái lợp tranh hoặc lá cọ, mang đậm phong cách của người dân tộc miền núi. Nhà dài không chỉ là nơi cư trú mà còn là không gian sinh hoạt cộng đồng, nơi tổ chức các lễ hội, hội họp và là nơi gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống. Các hoạt động trong nhà dài thể hiện sự kết nối giữa các thế hệ, qua đó, du khách có thể hiểu rõ hơn về đời sống, phong tục tập quán và nghệ thuật sinh hoạt của người Chơ Ro.
Khi đến thăm nhà dài Chơ Ro tại xã Phú Lý, du khách sẽ có cơ hội trải nghiệm không gian sống đậm chất dân gian, thưởng thức những món ăn truyền thống, tham gia vào các trò chơi dân gian đặc sắc và tìm hiểu về những câu chuyện lịch sử, huyền thoại của dân tộc này. Đây là một trải nghiệm tuyệt vời cho những ai yêu thích khám phá các nền văn hóa độc đáo và tìm về những giá trị cội nguồn của dân tộc Việt Nam.
Với vẻ đẹp hoang sơ và đậm đà bản sắc văn hóa, nhà dài dân tộc Chơ Ro tại xã Phú Lý không chỉ là một di tích văn hóa, mà còn là một điểm đến hấp dẫn cho du khách muốn tìm hiểu về cuộc sống của các cộng đồng dân tộc.
Hình 1: nhà Dài làng dân tộc Chơ Ro
Hình 2: các bạn học sinh tham quan tìm hiểu về văn hóa làng dân tộc Chơ Ro
Hình 3: các hoạt động trải nghiệm tại nhà Dài
VƯỜN TƯỢNG “Ấn tượng chiến khu Đ”
Vườn Tượng Ấn Tượng Chiến Khu Đ thuộc Khu Bảo tồn thiên nhiên – Văn hóa Đồng Nai nằm tại ấp 5, xã Mã Đà, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai. Đây là một điểm đến lý tưởng để du khách khám phá những giá trị điêu khắc ấn tượng, độc đáo, đa dạng và sinh động. Với 60 tác phẩm điêu khắc độc đáo, mỗi bức tượng là một câu chuyện, một minh chứng sinh động về những chiến công oanh liệt, sự hy sinh của các anh hùng, chiến sĩ và nhân dân chiến khu Đ. Ngoài ra, còn có các bức tượng với các chủ đề về thiên nhiên, các loài động – thực vật đặc sắc của Khu Bảo tồn thiên nhiên – Văn hóa Đồng Nai.
Vườn tượng không chỉ là nơi trưng bày nghệ thuật điêu khắc, mà còn là không gian sống động tái hiện lại không khí hào hùng của một thời chiến tranh ác liệt. Mỗi bức tượng tại đây đều được tạo hình tỉ mỉ, khắc họa chân thực những chiến sĩ, đồng bào miền Nam kiên cường, những chiến thắng vang dội và những khát vọng tự do, độc lập của dân tộc. Từng chi tiết nhỏ trong mỗi tác phẩm đều toát lên tinh thần bất khuất, dũng cảm và tình yêu quê hương nồng nàn.
Điểm đặc biệt của Vườn Tượng Ấn Tượng Chiến Khu Đ là sự kết hợp giữa nghệ thuật điêu khắc và không gian thiên nhiên tĩnh lặng, tạo nên một không gian đầy cảm hứng, giúp du khách không chỉ chiêm ngưỡng nghệ thuật mà còn hiểu sâu hơn về lịch sử, những câu chuyện anh hùng, và sự đa dạng sinh học của hệ sinh thái nơi đây.
Tham quan vườn tượng, du khách sẽ được đắm chìm trong không gian lịch sử đầy ấn tượng, sự đa dạng thiên nhiên, không gian ấn tượng nằm trong khu du lịch sinh thái hồ Bà Hào. Đây là một điểm đến không thể bỏ qua đối với những ai yêu thích khám phá lịch sử, văn hóa, nghệ thuật và du lịch sinh thái.
ĐỊA ĐẠO SUỐI LINH
Di tích Địa đạo Suối Linh (1962-1967) thuộc Khu Bảo tồn thiên nhiên – Văn hóa Đồng Nai. Di tích đã được Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa theo quyết định số 61/QĐ-BVHTT ngày 13-9-1999.
Địa đạo Suối Linh được tạo bởi hệ thống giao thông hào phân bố ở khu tây bắc địa đạo có chiều dài 260,7m và chỉ có một tuyến duy nhất nối thông vào lòng địa đạo; hệ thống địa đạo liên hoàn có chiều dài 383,5m được phân bố theo hai hướng Bắc và Đông – Bắc quả đồi, tạo thành hai chục chính hình chữ “V” nối thông với hệ thống giao thông hào. Lòng địa đạo thiết kế quanh co lên xuống thành tầng trên, tầng dưới thuận lợi cho việc thoát hiểm khi cần thiết. Toàn bộ hệ thống địa đạo đều có lỗ thông hơi trở lên mặt đất để lấy không khí vào. Miệng địa đạo có kích thước vừa một người chui vào, trên mặt địa đạo hiện có tất cả 12 miệng. Với sự bố trí kiên cố, vững chắc, mang tính chiến lược quân sự, Ban thông tin khu Đông Nam bộ đã đứng chân từ năm 1962 đến năm 1967 tổ chức đào tạo cán bộ thông tin, lắp ráp sửa chữa các linh kiện máy móc, điện đài phục vụ cho toàn khu Đông Nam bộ. Từ căn cứ địa này, Ban thông tin khu Đông Nam bộ đã chỉ đạo các lực lượng của Ban nối liên lạc từ Trung ương đến Khu ủy, từ Khu ủy đến các tỉnh được thông suốt, từng bước làm phá sản chiến lược “chiến tranh đặc biệt” và “chiến tranh cục bộ của Mỹ – Ngụy.
Địa đạo Suối Linh tồn tại như một biểu tượng cho ý chí sức mạnh, lòng dũng cảm của những chiến sỹ thông tin khu Đông Nam bộ nói riêng, quân dân Việt Nam nói chung trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Cùng với các căn cứ: Khu ủy miền Đông Nam bộ, Trung ương Cục miền Nam, Địa đạo Suối Linh đã bổ sung vào danh mục những địa danh lịch sử quan trọng của chiến trường Đông Nam bộ trong những năm tháng chiến tranh ác liệt./.
